Cordial blodyn ysgawen

Un o fy hoff arogleuon yn y gwanwyn ydy blodyn ysgawen a dw i’n hoff iawn o gordial blodau ysgawen hefyd. Mae’n haws iawn i’w wneud ac yn rhad yn gymhariaeth efo beth sy’n ar gael yn y siopau.

Dw i wedi gadael pethau braidd yn hwyr eleni ond o’n i’n benderfynol i’w wneud rhai. Yr amser gorau i gasglu’r blodau gwyn ydy yn y bore. Es i am dro bach o gwmpas y caeau gerllaw bore ‘ma. Roedd yn anodd ffeindio’r blodau oherwydd bob nhw’n wedi dechrau trwy at ffrwythau ond wnes i ffeindio digon yn y diwedd.

Mae’n bwysig iawn i ddewis blodau ifanc. Mae rhaid i’r persawr bod yn felys felly dw i’n gwneud y “sniff test” bob tro cyn i mi eu torri nhw i ffwrdd. Maen nhw’n gallu arogli fel piso cath o maen nhw’n rhy hen! Ac, yn fy marn i, mae rhai llwyni gallu bod yn fwy melys na rai arall. Mae’n bwysig i ysgwyd y blodau cyn eu rhoi yn y bag i ryddhau’r pryfed bach.

Roedd yn fore hyfryd heddiw, felly wnes i fwynhau eistedd yn yr ardd yn tynnu’r blodau oddi ar y coesau. Roedd gen i ddim ond un litr o flodau y tro ‘ma. Un waith wnes i gasglu gormod ac o’n i dal yn yfed y cordial bron un flwyddyn yn ddiweddarach!

Dyma fy rysáit:

Cordial blodyn ysgawen

1 litr blodau ysgawen

700g siwgr

1 lemwn

Rowch y blodau mewn padell efo digon o dŵr i’w gorchuddio. Fudferwi’n ysgafn iawn am chwater awr ac yna eu gadael i sefyll am chwater awr. Straeniwch y sudd a’i fesur. Ychwanegwch 350g siwgr a sudd un lemwn i bob un 500g o sudd ysgawen. Gynheswch i hydoddi’r siwgr. Pan fydd y sudd yn gŵl, rowch mewn poteli. Os ydych chi’n sterileiddio’r poteli, bydd y sudd yn parhau am oesoedd. Os na fyddwch yn sterileiddio’r poteli, cadwch nhw yn yr oergell am bythefnos.

Tatws Newydd

Ges i fy nghwd cyntaf o datws newydd heddiw. Aethon nhw o’r ardd i’r plât mewn awr ac roedden nhw’n flasus iawn.

Yn ôl am ddydd Gwener y Groglith ym mis Ebrill, wnes i blannu tri math o datws:

Arran Pilot – tatws newydd

Wilja – ail yn gynnar

King Edward – prif gnwd

Achos mae fy ngardd yn gweddol fach, wnes i brynu deg o un, ond ân ryw reswm dim ond naw Arran Pilot. Ar ôl eu prynu ym mis Mawrth, cadwais i nhw mewn blychau wyau tan iddyn nhw egino. Wnes i baratoi’r ardd gan ychwanegu compost o fy min compost ac wedyn eu plannu mewn rhesi yn tair adran o’r gwely tatws. Roedd rhaid i mi balu’r pridd ar eu pennau ar y dechrau er mwyn cadw nhw’n ddiogel rhag rhew ac i sicrhau nad ydyn nhw’n trio’n wyrdd.

Roedd y tatws Arran Pilot fod yn barod ym mis Mehefin ond oherwydd bod popeth yn hwyr eleni gadawais i nhw tan heddiw.

O naw planhigyn ges i hanner bwced o datws – ddim yn rhy drwg. Wnes i ferwi rhai efo sbrigyn o fintys i swper heno ac roedden nhw’n flasus iawn felly dw i’n hapus iawn efo’r ansawdd. Dw i’n edrych ymlaen at y ddau fath arall.

Dw i’n hapus hefyd i gael bach o le yn yr ardd i dyfu rhywbeth arall. Mae gen i blanhigion brocoli, cêl ac ysgewyll sy’n aros am le yn y gwelyau.

Ar ôl #NoMowMay

Ar ôl roi’r peiriant torri lawnt i ffwrdd am fis ar gyfer #NoMowMay mae’r lawnt yn edrych yn wahanol iawn. Dyma’r llunia isod o’r lawnt cyn #NoMowMay ac ar ôl, a rhai o’r blodau.

Roedd y lawnt yn edrych yn eithaf diflas ym mis Ebrill. Roedd y lawnt wedi suddo ac roedd y dŵr yn casglu yno yn enwedig dros y gaeaf. Felly yn y gwanwyn wnaeth fy ngŵr torri’r tyweirch i ffordd, roi mwy o bridd i lawer ac wedyn ail osod y tyweirch er mwyn codi’r lawnt. Roedd gynnon ni lawer o “topsoil” sbâr ar ôl y newidiadau yn yr ardd felly roedd hi’n ffordd dda o gael gwared ohoni. Roedd yn teimlo’n fach fel ysgubo llwch o dan y carped.

Ar ôl mis o lonydd, dw i’n meddwl bod yn lawnt yn edrych yn lawer well ac mae rhai blodau dw i heb weld yno o’r blaen. Roedd y syniad tu ôl #NoMowMay i adael y blodau i dyfu i greu bwyd i’r gwenyn a peillwyr arall, ond anffodus dw i heb weld lawer o wenyn eto. Ble maen nhw eleni?

Dw i’n mynd i drio ymestyn #NoMowMay am hirach… ond mae fy nghwr yn ysu i dorri’r lawnt. Gawn ni weld par mor hyr y bydd y “no mow” yn parhau…

Defaid yn erbyn gwlithod

Eleni ydy’r tro cyntaf i mi drio tyfu ciwcymbrau ac o’n i’n siomedig iawn un bore i weld bod gwlithod wedi bwyta un o fy nghiwcymbrau bach yn y tŷ gwydr!

Roedd rhaid i mi ffeindio ffwrdd o amddiffyn fi ciwcymbrau. Felly es i ar-lein yn syth i wneud bach o ymchwil. Wnes i ddod o hyd slughelp.com a chwarae teg y boi ‘ma wedi gwneud ei ymchwil! Dw i’n siŵr bod llawer o bobl wedi clywed ân ddefnyddio cwrw ond yn  ôl Slug Help, mae cwrw fel agor tafarn – mae’n ddigon cryf i allu denu gwlithod o gerddi arall!

Dw i wedi clywed Adam Yn Yr Ardd yn sôn am ddefnyddio gwlân erbyn gwlithod ac roedd Slug Help yn cytuno bod gwlân yn gweithio, enwedig mewn tai gwydr lle mae’n bosibl i’w cael y gwlân yn sych. Roedd gen i gynllun…

Y cam nesa roedd i gael y gwlân. Roedd y tywydd yn braf iawn felly es i am dro bach i’r cae defaid  agosach a wnes i dreillio awr yn casglu gwlân o’r gwifrau a’r llwyni. Ar ôl gropian o dan y llwyni efo’r defaid, roedden ni’n teimlo fel hen ffrindiau a pam wnes i adael roedden nhw’n yn fy nilyn.

Yn ôl yn y tŷ gwydr, rhoddais i’r gwlân o gwmpas waelod y planhigyn ciwcymbr fel rhwystr. Wedyn, wnes i greu rhyw fath o wlithod “caffi” erbyn y bagia tyfu. Un broblem efo bagia tyfu ydy bod gwlithod yn hoffi cysgodi odanyn nhw, dw i’n meddwl. Rhoddais i ychydig o ddeilen ciwcymbr a marigold o dan hen deil ac a’i wlychu.

Yn ddiweddarach y noson honno es i allan efo fflachlamp i weld os oedd rhywbeth yn digwydd. Pan edrychais o dan y teil, dyma roedd y gwlithod! Roedd y gwlân yn ei rhwystro i ddringo’r planhigyn ciwcymbr felly roedd o’n gorfod mynd i’r trap “caffi” i ffeindio rhywbeth arall i’w fwyta! Gosodais y gwlithod yn rhydd ymhell o’r ardd.

Gweithiodd y cynllun yn dda, ac wrth gwrs gallwn i fod brynu rhywbeth erchyll o’r Amazon i ladd y wlithen – ond byddai hynny’n wallgof!

Compost drud iawn

Penwythnos diwethaf o’n i angen prynu mwy o gompost. Mae’r gwelyau wedi codi yn y tŷ gwydr yn llawn dop yn barod, felly ges i’r syniad o ddefnyddio bagiau tyfu i ymestyn y lle tyfu. Ro’n i angen mwy o gompost potio hefyd.

Fel arfer dw i’n prynu compost o’r felin leol lle dw i’n prynu bwyd adar ond ar yr achlysur hwn doedd ganddyn nhw dim compost heb fawn a doedd ganddyn nhw ddim syniad pryd bydd mwy yn cyrraedd.

Dw i byth un prynu mawn achos yr effaith ar yr amgylchedd. Pan fydd mawn yn cael ei gynaeafu, mae corsydd yn cael eu draenio ac mae wyneb uchaf y mawn yn cael ei dynnu i ffwrdd yn raddol. Nid yn unig y mae hyn yn dinistrio cynefinoedd prin sydd mewn perygl a’r fflora a’r ffawna sy’n dibynnu arnynt, ond hefyd yn caniatáu i’r mawn ymateb gyda’r aer, gan ryddhau llawer iawn o garbon deuocsid. Mae llywodraeth yn mynd i wahardd gwerthu mawn i arddwyr yn fuan – mae’n hen amser iddyn nhw’n gwneud rhywbeth, dw i’n meddwl.

Felly, er mwyn osgoi prynu compost sy’n cymwys mawn wnaethon ni gyrru deg milltir i’r canolbarth garddio. (Fel arfer dw i’n osgoi canolfannau garddio hefyd achos maen nhw ddefnyddio gormod o gemegau i gynhyrchu planhigion ac mae’n gas gen i weld chwyn lladdwyr a phlaladdwyr di-angen ar werth hefyd!) Roedd dewis o gompost heb fawn ar gael ac oedd rhai ar gynnig arbennig. Er mwyn stocio i fyny, wnes i brynu tri bag tyfu a tri bag compost potio. Ro’n i’n meddwl bod gen i fargen.

Roedd y car yn eithaf llawn i ddweud y lleiaf… ac ar y ffordd adre torrodd sbring ac amsugnwr sioc. Fel canlyniad roedd rhaid i’r car mynd i’r garej i gael ei thrwsio. Diolch byth mae gen i garej bach lleol ac roedd posibl iddyn nhw’n trwsio car yr un dydd, ond yn y diwedd roedd y compost yn eithaf drud.

#NoMowMay

Mae’n amser i roi’r peiriant torri lawnt i ffwrdd am fis!

Mae lawer o sefydliadau yn trio anogi bobl i beidiwch â thorri’r lawnt ym mis Mai.

Mae Plantlife UK yn dweud bod lawntiau’n bwysicach nag erioed i beillwyr a’r gall ein lawnt helpu i ddarparu’r wledd iddyn nhw. Trwy’r peidio torri lawnt, ni’n rhoi’r cyfle i flodau tyfu. Efallai y cewch chi syndod am yr hyn sydd yn eich lawnt! Am ddiwedd y mis maen nhw’n gofyn i bawb cymryd rhan mewn arolygon. Felly, pa flodyn gwyllt sy’n tyfu yn eich lawnt?

Yn yr ardal fi, mae’r Derbyshire Wildlife Trust yn rhoi her i bobl adael rhan o’r lawnt, neu’r holl lawnt, yn wyllt ac maen nhw gynnig paced o hadau blodau gwyllt i bawb sy’n cymryd rhan! Gwych!

Dw i’n siŵr a bydd sefydliadu tebyg yn yr ardal chi yn wneud yr un peth. Felly beth am roi cynnig arni? Ewch amdani! Dw i wedi rho fy mheiriant torri lawnt i ffwrdd!

Garddio a Hwyl! Cystadleuaeth Garddio 2021

Dw i wrth fy modd i cyhoeddi “Garddio a Hwyl!” Cystadleuaeth Garddio 2021!

Ddim yn arddwr penigamp? Dim problem! Mae’na ddosbarthiadau i bawb. Y peth pwysig ydy mwynhau beth sy gynnoch chi a mwynhau defnyddio’ch Cymraeg!  Felly, beth sy gynnoch chi i’w arddangos?! Mae’r manylion isod ac yr dyddiau cau yw 16 o Orffenaf 2021.

Ewch amdani!

Eirin Mair

Mae rhai pethau dw i erioed prynu yn yr archfarchnad: mwyar duon (achos mean nhw’n ar gael am ddim ym mhob man), rhiwbob (achos mae’na wasted rhywun efo gormod i’w rhannu), ffa dringo (yr un peth â rhiwbob) ac eirin mair. Ac wrth gwrs mae’n ddigon hawdd i’w tyfu nhw i gyd os mae gynnoch chi i le.

Mae gen i riwbob yn yr ardd a dw i’n mynd i dyfu ffa dringo eto eleni hefyd a, fel arfer, gobeithio bydda i’n llenwi rhewgell efo mwyar duon. Wnes i brynu un llwyn eirin mair y llynedd ond wnaeth yr adar fwyta’r ffrwyth i gyd cyn i mi gael y cyfle i’w casglu nhw. Ond dydy un llwyn bach yn ddigon i gael cnud go dda, dw i’n meddwl, felly i wnes i benderfynu cael mwy.

Wnes i ddod o hyd siop ar lein syn gwerthu llwyn eirin mair a brynais i dri o amrywiaeth “Invicta”. Dewisais i “Invicta” achos dw i isio aeron gwyrdd ac mae “Invicta” i fod yn darparu cnwd go dda. Mae rhai mathau o eirin mair yn goch, fel yr un yn fy ngardd cefn, ond well gen i aeron gwyrdd.

Cyrhaeddon nhw mewn bocs yn y post, gwraidd noeth. Roedd tipyn yn hwyr yn y tymor i gael pethau gwraidd noeth ac roedd y blagur yn dechrau agor felly wnes i eu plannu nhw yn syth yn yr ardd. Ro’n i’n bwriadu eu plannu nhw yn yr ardd cefn i ddechrau, ond wnes i newid fy meddwl achos, ar ôl glirio’r jyngl yn yr ardd ffrynt, mae digon o le yno a mwy o haul hefyd.

Gobeithio maen nhw’n mynd i dyfu’n braf a gobeithio bydda i’n cael rhyw eirin mair i fwyta eleni. Bydd rhaid i mi gofio eu gorchuddio efo rhwyd y to ‘ma…

Dathlu briallu

Fy hoff flodyn yr adeg hon o’r flwyddyn ydy briallu. Efallai, maen nhw’n fy hoff flodyn erioed. Un o fy atgofion cynharaf ydy edrych ar friallu efo fy mam a thad yn y cefn gwald yn Swydd Stafford lle ges i fy magu. Roedd y briallu dan rhai coed yn gae erbyn y bungalow lle roedden ni’n byw ar y pryd. Wnaethon ni symud i’r dref pan o’n i’n am tua thair oed, felly do’n i’n ddim yn hŷn na thri ar y pryd. Dw i’n dal medru gweld yr olygfa yn fy mhen fel ffoto. Mae’r briallu wedi gwneud argraff ddofn arna fi dw i’n siŵr.

Ar ôl i glirio’r jwngl yn yr ardd frwnt maen nhw wedi lledaenu ac mae gen i amrywiaeth mawr o liwiau. Dw i wedi symud rhai ohonyn nhw i’r ardd cefn hefyd achos dw i’n hoffi gweld nhw trwy’r ffenestri tra dw i’n yn y gegin neu yn gweithio adre ar fy nghyfrifiadur. Maen nhw’n edrych yn hyfryd iawn ar hyn o bryd  ac maen nhw’n neud lles i fywyd gwyllt hefyd achos maen nhw’n darparu neithdar cynnar.

Dw i’n hoffi’r rhai sy’n debycach i’r rhai gwyllt orau. Beth ydy eich hoff chi?

Create your website with WordPress.com
Get started